De EU-interne markt omvat 450 miljoen consumenten in één economische ruimte, en de meeste Europese startups behandelen dit nog steeds als 27 afzonderlijke landen.
Waarom de interne markt de schaalvergelijking verandert
De EU-interne markt geeft startups een basis van 450 miljoen consumenten, een voorspelbaar investeringsklimaat en effectieve concurrenceregels. Deze combinatie is wereldwijd zeldzaam. Een oprichter die een product in Warschau of Valencia ontwikkelt, kan in theorie zonder de business helemaal opnieuw op te bouwen in 27 lidstaten verkopen.
In het afgelopen decennium heeft het Europese startup- en scaleup-ecosysteem een opmerkelijke groei doorgemaakt. Sinds 2015 hebben Europese techbedrijven ongeveer $426 miljard aan durfkapitaal aangetrokken, een tienvoudige toename ten opzichte van het voorgaande decennium. Deze cijfers weerspiegelen een markt die snel is volwassen geworden.
Europa herbergt nu meer startups in een vroeg stadium dan enig ander gebied wereldwijd, met meer dan 35.000 dergelijke bedrijven. De pijplijn is sterk. De uitdaging ligt niet in het creëren. Het gaat om het omzetten van vroege momentum in schaalbare groei.
Het versnipperingsprobleem dat oprichters moeten oplossen
Europese oprichters hebben een structureel nadeel ten opzichte van hun collega's in de Verenigde Staten. Terwijl de VS onder één juridisch en regelgeving systeem opereert, moeten startups in Europa navigeren door 27 verschillende nationale regelingen, elk met eigen regels voor oprichting, belastingen en naleving.
Deze versnippering gaat veel verder dan oprichting. Startups die over grenzen uitbreiden, stuiten op uiteenlopende regels voor certificering, productnormen, consumentenbescherming, verpakking en belastingen. Hoewel het VAT-eenloket enige administratieve wrijving heeft verminderd, hebben bedrijven vaak lokale juridische of boekhoudkundige ondersteuning nodig om naleving te waarborgen.
Regelgevingsbelemmeringen of administratieve belasting vormen het topprobleem voor kmo's, waarbij 64% van de respondenten dit als een problematisch gebied aanduidt. Belemmeringen voor grensoverschrijdende expansie blijven bestaan, waarbij belastingen en btw-regels het belangrijkst zijn. Dit zijn oplosbare problemen, geen permanente muren.
Kapitaalgaten en hoe oprichters deze overbruggen
De EU heeft een oppervlakkige markt voor durfkapitaal in latere stadia. De waarde van durfkapitaal- en groeikpitaldeals in de EU is ongeveer een kwart van die in de VS, of ongeveer 0.2% van het BBP van de EU. Deze kloof is het meest uitgesproken in latere stadia, waar de EU-financiering slechts 10% van de Amerikaanse volumes bereikt.
Latere rondes blijven kleiner dan in de VS, wat de looptijd voor groei beperkt. Meer dan 80% van de EU-beursgang vinden plaats op binnenlandse beurzen, wat de toegang tot grotere investeerdersbases vermindert. Dit verzwakt de rendementen voor Europese fondsen en draagt bij aan het feit dat veelbelovende EU-startups ervoor kiezen naar de VS te verhuizen om te profiteren van diepere kapitaalmarkten.
Tussen 2008 en 2021 verhuisden bijna 30% van de Europese eenhoorns buiten de EU, en slechts 8% van de wereldwijde scaleups zijn gebaseerd in Europa. Oprichters die deze gegevens begrijpen, kunnen hieromheen plannen. Ze kiezen voor hubs met sterkere ecosystemen in latere stadia, streven vroegtijdig naar Europese innovatieraadsubsidies, en bouwen investeerderrelaties op over meerdere lidstaten voordat ze het kapitaal nodig hebben.
Deskundigenperspectief op het sluiten van de kapitaalspleet
Europa ontbreekt niet de ambitie of de bedrijven om wereldwijd te concurreren. Wat ontbreekt is de kapitaalinfrastructuur om die ambitie op het juiste moment te matchen. Late-stage-financiering in de EU blijft een fractie van wat beschikbaar is in de Verenigde Staten, en dit stelt oprichters met hoog potentieel voor een lastig keuze: blijven en langzaam schalen, of verhuizen en snel schalen. De nieuwe beleidsagenda, van het Scaleup Europe Fund tot het Europees Innovatie-Investeringspact, geeft aan dat beleidsmakers het probleem begrijpen. Maar uitvoering is belangrijker dan strategie. Oprichters zouden deze instrumenten als echte tools moeten behandelen, de financieringstijdlijn in hun groeiplannen in kaart brengen, en zo vroeg mogelijk deelnemen aan programma's van de Europese Innovatieraad. De interne markt kan haar beste bedrijven behouden als kapitaal en regelgeving samen optreden.
Perspectief van experts, professionals in startup- en scaleup-investeringen en innovatiebeleid in de Europese Unie
Nieuwe beleidsinstrumenten die de schaalvergelijking veranderen
De EU-strategie voor startups en scaleups stelt een alomvattende reeks maatregelen voor om de EU de beste plaats ter wereld te maken voor het lanceren en uitbreiden van technologiegestuurde bedrijven. Het ondersteunt startups gedurende hun volledige levenscyclus, van lancering tot groei tot volwassenheid.
In maart 2026 nam de Commissie twee belangrijke maatregelen aan: het EU Inc.-kader (het "28e regime") en een aanbeveling over definities van innovatieve startups en scaleups. Bedrijven profiteren van één set bedrijfsrechtelijke regels in de gehele EU, waarbij gemeenschappelijke definities hen helpen om gericht regelgevings- of financiële steun te krijgen.
Het Scaleup Europe Fund, een €5 miljard groot initiatief ontworpen om de meest innovatieve deep tech scaleups te versterken, wordt gelanceerd op de European Innovation Council Summit 2026. EQT, een wereldleider in groei-aandelen, is geselecteerd als voorkeurfondsbeheerder. Hun expertise zal investeringen in AI, quantum, cleantech, biotech en ruimte stimuleren. Dit is het grootste gecoördineerde scaleup-kapitaalinstrument dat Europa ooit heeft gecreëerd.
Talent: de derde hefboom die de meeste oprichters onderschatten
Investeringsniveaus in Europese tech zullen naar verwachting $45 miljard bereiken, en de Europese techberoepsbevolking is gegroeid tot 3.5 miljoen individuen, met een jaarlijks groeipercentage van 24% dat vergelijkbaar is met dat van de Verenigde Staten. Het talentalanbod groeit. Toegang tot dat talent over grenzen heen is nog steeds ongelijk.
Visumkaders voor geschoolde professionals zijn versnipperd in EU-landen. Startup- en digital-nomadvisa-regelingen bestaan, maar variëren sterk in criteria en salarisgrenzen, wat onzekerheid creëert voor snelgroeiende bedrijven die snel moeten aannemen.
-
In 2025 en 2026 zal de Commissie een Blue Carpet-initiatief lanceren om de aantrekking en behoud van zeer geschoolde en diverse talenten van binnen de EU en van buiten de EU te ondersteunen. Oprichters die deze programma's volgen, krijgen een aannamevoordeel ten opzichte van concurrenten die dat niet doen.
Schaling op de interne markt begint met een concreet plan
De interne markt beloont oprichters die dit als één markt behandelen vanaf dag 1, niet als een expansie die ze later plannen. Structureer je bedrijf om vroeg over grenzen heen te opereren, controleer EU-beleidsinstrumenten, en maak contact met de Europese Innovatieraad vóór je volgende financieringsronde. De interne markt is geen passieve achtergrond. Het is een actief hulpmiddel.
Een duidelijke trend dient zich aan: pro-startup-beleid leidt tot echte resultaten. Sinds 2020 hebben 20 van de 27 EU-lidstaten hun prestaties verbeterd, wat bewijst dat gerichte ondersteuning voor oprichters innovatie, baancreatie en economische groei aanwakkert. De voorwaarden voor schaling op de interne markt zijn nu beter dan ooit tevoren. Oprichters die daar vandaag op handelen, zullen Europas volgende generatie wereldwijd bedrijven definiëren. Volg EUwebzine voor op gegevens gebaseerde dekking van de interne markt en de investeringstrends die het Europese ondernemerschap hervormen.
Meer informatie over de interne markt
- EU Startup en Scaleup Strategie, Europese Commissie
- Het pad vergemakkelijken voor Europese startups: Naar een eenvoudiger, competitievere interne markt, Europese Commissie Digitale Strategie
- Europa heeft startups, maar ontbreekt het groeikapitaal om ze op te schalen, CFA Institute Market Integrity Insights
