ELTIF 2.0 schrijft stilletjes de regels voor retailbeleggers in Europa herschrijven, en de cijfers achter deze hervorming zijn te groot om te negeren.
Wat ELTIF 2.0 eigenlijk is
Het Europees Langetermijnbelegginsfonds (ELTIF) regime is ontworpen om langetermijnkapitaal te verschaffen voor het bevorderen van duurzame groei en ontwikkeling. Het originele raamwerk werd in 2015 gelanceerd, maar de opname bleef ver onder de verwachtingen. Sinds hun introductie in 2015 was de opname van deze nieuwe langetermijnfondsen lager dan verwacht.
Na een evaluatie van de ELTIF-verordening in 2020 door de Europese Commissie werden wijzigingen op het ELTIF-raamwerk voorgesteld in 2021 en aangenomen in 2023 via Verordening (EU) 2023/606, aangeduid als ELTIF 2.0. De herziene verordening trad in werking op 9 april 2023 en is van toepassing in alle EU-lidstaten vanaf 10 januari 2024, zonder dat elk land deze in nationaal recht hoeft over te nemen.
ELTIF's zijn het enige volledig geharmoniseerde type gereglementeerde belegginsfondsen gewijd aan langetermijnbeleggingen en zijn beschikbaar voor zowel professionele als retailbeleggers. Ze zijn ontworpen om beleggers in staat te stellen te beleggen in bedrijven en projecten die langetermijnkapitaal nodig hebben, ook wel geduldig kapitaal genoemd, en dit kapitaal financiert zowel tastbare als immateriële activa.
Belangrijkste wijzigingen die rechtstreeks invloed hebben op retailbeleggers
De wijzigingen omvatten het opheffen van minimale beleggingen en plafonds voor hoeveel retailbeleggers aan ELTIF's kunnen toewijzen, een verbreding van het bereik van beleggingen dat ELTIF's kunnen doen, en regels die het creëren van meer gediversifieerde structuren via fondsen van fondsen mogelijk maken. Dit zijn geen technische aanpassingen. Ze veranderen fundamenteel wie kan deelnemen.
Een belangrijke wijziging die door ELTIF 2.0 is geïntroduceerd, is dat retailbeleggers nu in ELTIF's kunnen beleggen door de opheffing van de eerdere verplichting waarvoor ze minimaal €10,000 in een ELTIF moesten beleggen terwijl ze niet meer dan 10% van hun totale beleggingen overschreden. In plaats daarvan zijn geschiktheidsbeoordelingen nu afgestemd op het overkoepelend regelgevingskader van de EU dat is ontworpen om financiële markten te reguleren: MiFID II.
De nieuwe ELTIF's hebben kenmerken die zijn ontworpen om retailbeleggers te beschermen, zoals diversificatievereisten en beperkingen op leverage, naast de reeds bestaande afkoelingsperiode. De ELTIF-verordening bevat waarborgen voor retailbeleggers, waaronder gelijke behandeling, beperkte aansprakelijkheid, een cancellatietermijn van twee weken en procedures voor het afhandelen van klachten.
Beleggingswaardige activa en het nieuwe beleggingsbereik
De nieuwe verordening verbreed het bereik van beleggingswaardige activa door de verwijzing naar "Europese langetermijnprojecten" te verwijderen, waardoor beleggingen buiten de EU mogelijk worden, en herdefiniëert "echte activa", wat een flexibel en groot bereik van kwalificerende beleggingsstrategieën mogelijk maakt.
Fondsen-van-fondsen-structuren zijn haalbaar, met elk type Europees onderliggend fonds, tot 100% van de activa, met een maximale blootstelling van 20% aan hetzelfde fonds. De 30%-limiet voor retailbeleggers wordt verhoogd naar 50% van de netto-activa, en tot 100% voor professionele beleggers.
De ELTIF-verordening werd ingesteld om meer schuld- en aandeleninvesteringen in niet-genoteerde Europese bedrijven te bevorderen, wat helpt om de financieringsklucht voor kmo's aan te pakken en de bredere doelstellingen van de EU's Kapitaalmarktuunie te ondersteunen. De verordening biedt een geharmoniseerd kader om langetermijnbeleggingen van institutionele en retailbeleggers aan te trekken in duurzame projecten, infrastructuur en kleinere bedrijven die bijdragen aan economische groei in de EU.
Deskundig perspectief op ELTIF 2.0
ELTIF 2.0 biedt een echt nieuw toegangspunt voor retailkapitaal in Europa. Het opheffen van het minimumbedrag van €10,000 en het plafond voor portefeuilletoewijzing lossen de grootste structurele klacht over ELTIF 1.0 op. Wat nog significanter is voor de langetermijnmarktonttwikkeling, is de afstemming van geschiktheid met MiFID II, omdat dit betekent dat distributienetwerken die reeds onder dat raamwerk werken, ELTIF-producten zonder apart nalevingsbeleid kunnen integreren. De open-ended-structuuroptie, nu ondersteund door de definitieve regelgevingtechnische standaarden gepubliceerd in oktober 2024, geeft assetbeheerders echte flexibiliteit om likwiditeitsvensters en inloopsvoorwaarden in te stellen. Deze ELTIF's zullen een veel breder retailpubliek bereiken dan de eerste generatie ooit deed, op voorwaarde dat beheerders deze producten competitief prijzen en kostenopenbaarmaking transparant houden onder PRIIP's- en MiFID II-standaarden.
Perspectief van de branche, beleggingsfondsen en vermogensbeheer-professionals in Europa
De likwiditeit vraag: wat retailbeleggers moeten begrijpen
De Europese Commissie keurde de definitieve regelgevingtechnische standaarden in oktober 2024 goed en publiceerde deze, wat de weg vrijmaakte voor effectieve ontwikkeling van open-ended ELTIF's. Deze versie van de RTS geeft assetbeheerders de keuze om te bepalen welke likwiditeitsvoorwaarden het meest geschikt zijn voor hun ELTIF's, terwijl waarborgen behouden blijven.
-
De RTS maken de toepassing van een minimale aanhoudduur facultatief, voorzien niet in een verplichte opzegtermijn van 12 maanden voor inlopers, en bieden belangrijke flexibiliteit aan ELTIF-beheerders bij het kalibreren van de maximale grootte van inlopers op een inloop dag. Retailbeleggers moeten het inkloopsbeleid van elk fonds zorgvuldig lezen voordat zij kapitaal toewijzen.
In februari 2025 gaf de Europese Commissie een verduidelijking om aan te geven dat ELTIF's geen verschillende opzegtermijnen, inloopgrenzen of inloopfrequentie mogen toepassen voor verschillende klassen van eenheden of aandelen. Voor de Commissie zorgt dit voor eerlijke behandeling van beleggers.
Het paspoortregime en bereik op de markt
De ELTIF-verordening bevat een paspoortregime, waarmee de beheerder van een ELTIF een fonds op gastlanden kan verhandelen als deze het meldingsproces van artikel 32 van de AIFMD heeft gevolgd. Dit paspoort geeft retailbeleggers in elk EU-land toegang tot fondsen die elders in de Unie zijn geautoriseerd.
Het meest recente ESMA-register rapporteert 159 ELTIF's, waarvan 84 ofwel open zijn voor retailbeleggers ofwel open zijn voor zowel professionele als retailbeleggers. Hun thuislidstaten zijn, naar aantal fondsen, Luxemburg, Frankrijk, Italië, Ierland en Spanje.
ESMA-begeleiding bevestigt dat lidstaten geen aanvullende vereisten kunnen opleggen die verder gaan dan die in de ELTIF-verordening zijn vastgesteld wanneer ELTIF's in verzekeringsprodukten zijn verpakt of zijn ingebed in pensioen- of spaarplannen. Dit is een belangrijke verduidelijking voor beleggers die via verzekeringswrappers of pensioenvoertuigen toegang hebben tot ELTIF's.
Conclusie: is ELTIF 2.0 geschikt voor uw portefeuille?
ELTIF 2.0 is de meest significante structurele verschuiving in Europese retail-beleggingstoegang in een decennium. Deze meer flexibele ELTIFs zullen naar verwachting veel populairder worden dan hun voorganger, met betere beschermingsmaatregelen en diversificatieregels voor degenen die in het product beleggen. Voordat u kapitaal inzet, dient u de liquiditeitsvoorwaarden, aflossingsvoorwaarden en kostentransparantie van het fonds te verifiëren. ELTIF 2.0 biedt een echt kans, maar beleggers in de detailhandel moeten de productdocumenten zorgvuldig lezen en bevestigen dat het fonds het officiële ELTIF-label draagt. Het resultaat zou tot €100 miljard aan nieuwe investeringen in ELTIFs in de komende 5 jaar kunnen zijn. Die schaal van kapitaal geeft aan waar Europese particuliere markten naartoe gaan. Zorg ervoor dat u de regels begrijpt voordat ELTIF 2.0 uw beleggingslandschap om u heen herschikt.
Meer informatie over ELTIF 2.0
- EFAMA: European Long-Term Investment Fund (ELTIF) beleid en regelgeving
- AIMA: European Long Term Investment Funds overzicht en regelgevingsupdates
- A.O. Shearman: Richtlijnen van de Commissie voor ELTIFs, in aanmerking komende activa en liquiditeitsregels (2025)
